violisten

"Chirac onderhandelde al in 1974 met Saddam Hoessein in Les Beaux de Provence over de levering van kerncentrales" heeft zelfs al een hoog Peter R. de Vriesgehalte.

In mijn adviseursopleiding leerde ik daarom in plaats van: "Wat is het probleem”, "Wie heeft welk probleem" te stellen.

En nog later:" Wie is hier het probleem".

Ontbinden in Actoren.

Actoren zijn spelers die een rol in de thematiek spelen, of zouden kunnen spelen.

Schaake, De Jager, O'Leary, Assange.

Inkoop, JZ, FEZ of de secretaris van de Raad van Bestuur.

De CEO, CFO of CIO. Piet, Jan Els en Klaas.

En dan steeds de vraag: "Wie kan welke kijk op welk probleem hebben?".

Daarbij helpt de Tweede Wet van Peter R. de Vries erg goed: "Ga er altijd vanuit, dat je iets niet weet!".

Zijn Eerste Wet leidt tot bureaucratie, en moet ik ontraden: "Zorg dat je een alibi hebt".

De vogelrichtlijn

Slecht ontbinden in actoren leidt tot misverstanden en uiteindelijk passiviteit, inactiviteit en ruzie met de verkeerde partijen.

Een mooi voorbeeld is de vogelrichtlijn.

Een Nederlandse uitvinding om onze trekvogels in Italië en Frankrijk te laten overleven.

En daar was wel reden toe.

Italiaanse woordenboeken vermeldden vroeger dat een nachtegaal:

1. Een smakelijk voorgerecht,

2. Een vangvogel, en

3. Een zangvogel was.

Fransen en Italianen wisten de vogelrichtlijn toen handig op te mengen met normen per hectare (net als bij het mestbeleid).

Daar heeft Nederland namelijk niet veel van.

En Frankrijk en Italië wel.

Nederland is daardoor inmiddels ernstig verstrikt geraakt in de eigen vogelrichtlijn.

En de Fransen en Italianen staan erop dat die in Nederland streng wordt gehandhaafd!

In de krant heet het nu, dat Brussel een richtlijn heeft bedacht,

En dat Brussel de naleving daarvan eist.

Om met Maxima te spreken: "Dat is ook een zienswijze".

Een andere zienswijze is, dat twee of drie Nederlanders iets van andere landen wilden,

En dat heel Nederland nu een bolletje van eigen bodem moet slikken.

Actoranalyses

Actoranalyses zijn essentieel om strategisch te kunnen denken.

Wie is die persoon?

Wat deed hij vroeger?

Naar wie luistert hij wel?

Wie zijn zijn vrienden?

Waar is hij hoe laat met wie gezien?

Wat deden zijn ouders?

Welke teleurstellingen heeft hij in zijn leven opgelopen?

Waarom is het niet gek, dat hij zo vreemd doet?

En vergelijkbare zaken over bedrijven.

Hoe zijn ze ontstaan?

Wat zeggen ze dat hun strategie is?

Wat doen ze feitelijk?

Wie zijn de sleutelspelers?

In welke bouwfraude spelen zij welke rol?

Waar maken ze winst op?

Waarop excessieve verliezen?

Violisten

Een kleine minderheid is niet goed in actoranalyses.

Ze doen me vaak denken aan die violist, die tijdens een diner het voortdurend over zichzelf had.

Om kwart voor elf werd dat een van de gasten te gortig, en vroeg toen: "Mogen we het nu eens over mij hebben?"

"Graag", zei de violist:

"Hoe vond U mijn concert?"

Een actoranalyse van een violist gaat vooral over de spreker, zijn angsten en zijn emoties.

Je hoort dan zinnen als:" Ik ben niet bang voor hem", "Ik krijg hem nog wel", "We vormen een goed team samen."

Of: "Daar hebben we goede afspraken mee" (behalve violist ook nog bouwfraude).

Het valt sommige personen werkelijk niet mee, om langere tijd het alléén over anderen te hebben.

RTL Boulevard is zo eenvoudig nog niet!

Actoranalyse en visie

Actoranalyses zijn ook daarom zo waardevol, omdat de analyse je visie weergeeft.

"Ik heb geen visie" doet tekort aan jezelf, en aan anderen.

Zeg wat over een ander,

En je visie druipt er af.

Het hoeft niet eens Wilders te zijn: Daniel Barenboim mag ook.

Lukt je dat niet, dan ben je een violist, en dan heb je gelijk.

Een paar voorbeelden:"SouthWest is een Low Cost carrier".

Kan gezegd zijn door een medewerker van een maatschappij met hoge kosten.

Zijn wens (visie) is wellicht die kosten te verlagen.

"Het is een prijsvechter".

De spreker vindt de concurrent ordinair,

En gaat over tot de orde van de dag.

Als een moderne Markies de Canteclaer vindt hij misschien dat de overheid te laks is, en dat ze het rapaille allang hadden moeten opsluiten.

Southwest noemt zichzelf overigens een 'Low Fare Carrier'.

Dat is weer heel wat anders!

Zo heb ik nog nooit een concurrent horen spreken.

Wat je zegt ben je zelf niet

Een tweede fraaie eigenschap van actoranalyses is dat het een ander licht op je sterktezwakte analyses kan laten schijnen.

Net als in de vorige paragraaf geldt hier de waarschuwing: Het zij geen conclusies die je uit teksten kan trekken.

Het zijn 'slechts' hypothesen.

Maar die kan je heel goed gebruiken bij je strategieontwikkeling.

Met feiten alleen, kom je er niet.

Wat je zegt, ben je zelf niet, werkt het fraaist bij sterke emoties: Allergieën, ontzag of angst.

"Het is een heel groot bedrijf" is een Calimero-zin.

De spreker voelt zich wellicht klein en onmachtig.

"Een heel groot log bedrijf" biedt al meer kansen voor een David en Goliath Strategie.

'Onbetrouwbaar' kan zowel duiden op een misplaatst zelfbeeld vol integriteit, als op een traag waarnemingsvermogen, waardoor de spreker telkens en overal voor verrassingen komt te staan.

Star en vastgeroest

'Star en vastgeroest' is een kwalificatie die medewerkers veel hebben over collega's.

Meestal vinden ze zichzelf dan 'flexibel en wendbaar'.

Het is niet uitgesloten dat mensen die jij 'star en vastgeroest' vindt, jou 'chaotisch en onbetrouwbaar' vinden.

Ze doelen dan op dezelfde eigenschappen, die jij aanduidt met de mooie woorden 'flexibel en wendbaar'.

Dit verschil in visie is gemakkelijk te overbruggen als je je naar hen toe iets voorspelbaarder en vasthoudender zou opstellen.

Door duidelijk aan te kondigen wanneer je wat gaat doen en je mening eens iets langer dan 10 minuten vast zou houden.

Amsterdam 2003 / 2010

Paul Valens