H E T P R O P E L L E R M O D E L
De
projectgeneratie
Er is een generatie ontstaan van enthousiaste talentvolle HEAO- en MBA’ers tussen de
20 en de 30, waarvoor Werk uitsluitend uit Projecten bestaat.
Ze werken niet zozeer bij een Bedrijf: ze doen leuke of interessante Projecten.
Als je nu jong en nog
beïnvloedbaar bent, en vijf jaar lang met veel enthousiasme projecten doet, dan loop je
het risico dat je - onder werktijd - alles in projecttermen gaat zien.
Vier projectkenmerken met name willen dan nog wel eens leiden tot een beperkte visie.
Zijn we al
begonnen?
Een eerste kenmerk van een project is dat het begint: het zogenaamde Begin of de Start van
een project.
Daar hangt veel vanaf.
Want als het begonnen is dan ga je met veel energie aan de slag.
Is het project nog niet begonnen, dan heb je nog niks te doen.
Er is geen werk.
Want er is nog geen project.
Voor projectdenkers is het bijvoorbeeld nog niet duidelijk of de schrijver van dit stuk al
begonnen is.
Zijn deze teksten inleidingen, of zijn we al ter zake?
Het einde van een project
Een tweede belangrijk kenmerk van een project is het slot.
Daar zijn ook cursussen voor: Hoe vieren we het einde van het project!
Het project is dan namelijk klaar. En wij ook! Er is niets meer te doen.
Er was een project. Dat is er nu niet meer.
Misschien krijgen we een nieuw project?
Laten we het hopen.
Dan is er weer werk.
Niks doen is niet prettig voor projectdenkers.
Details
Gedurende het project zijn er Details.
Die wil je niet weten.
En daar gebruik je ook letterlijk deze eigentijdse uitdrukking voor:
Dat wil je niet weten!
Daar boven ergens
Dan is er daar boven ergens nog een baas van een baas.
En een groter programma, waar dit project deel van uitmaakt.
Maar daar gaan we niet over.
Dat willen we ook niet weten.
Wij doen òns werk.
En dat is al leuk genoeg.
Daarboven, daar zijn anderen voor.
Je kunt er alles wel bij halen!
Tramhokjes
Leden van de projectgeneratie die gewend zijn zo te denken, zitten in een Tramhokje.
En daar Zitten ze niet in: daar Rennen ze Heel Hard in Rond.
Als in een hamsterkooi.
De vier wanden zijn: het begin, het eind, de details en daar boven ergens.
Dit zijn de vier grenzen, die projectors zichzelf aandoen, en waarbinnen ze zichzelf
opsluiten.
En waar ze hun ruitvormige tramrails aanleggen waarop ze met grote snelheid rondrennen.
Tempo is de norm.
Het gaat ze niet gauw snel genoeg.
Gelukkig ontspannen ze zich in long en short weekends met raften, heel lang
heel hard lopen, en... squash.
Anders denken
Anders denken kan al eenvoudig bereikt worden door de vier grenzen van het Tramhokje
regelmatig te doorbreken.
Dat kan je bij jezelf doen.
Je kunt het voor anderen doen.
Tip: Doe het bij anderen
Bij jezelf kost het veel tijd en energie.
Bij anderen gaat het snel en moeiteloos.
Wie weinig tijd heeft, verandert anderen.
Je verandert dan zelf trouwens toch ook heus wel.
Daar is nou eenmaal niks aan te doen.
Het lijkt wel management.
Hoe is
het zo gekomen?
De startgrens wordt effectief doorbroken met de vraag: Hoe is het eigenlijk zo gekomen?
Was er al eerder zo’n project?
Waarom is daar niks uitgekomen?
Hoe is dit bedrijf ontstaan?
Wie heeft het opgericht?
Waarom zijn ze van Oss naar Rotterdam verhuisd?
Van Eindhoven naar Amsterdam?
En van Schiphol naar Parijs?
Selenium
De detailgrens kan bij Anders Denken overschreden worden via belangstellende vormen van
doorvragen:
"Dus je verkoopt
Rundveevoer?
Noem eens ‘n Rundveevoerproduct?
Wat is daar een essentieel bestanddeel in?
Wat is de werking van Selenium?
Wordt dat bij oudere mannen ook voor vruchtbaarheid gebruikt?
Wat zijn de risico’s van te veel Selenium?"
En verder?
De slotgrens kan verlegd worden door verwijzingen naar de toekomst te maken.
"Hoe oud is die baas van je: 57?
Een kwestie van tijd dus!
28? : Dan gaat hij nog wel eens een keer naar IKEA
Of naar Ahold"
BoBo
Management
Bovengrenzen worden vaak met allergieën in stand gehouden:
"BoBo’s deugen niet, en ik gelukkig wel, dus ik wil niets met ze te maken
hebben.
En met hun wereld al helemaal niet.
Ik ga toch zeker niet golfen!"
Een gespreksscenario waar bij je het wel over golfen of paardrijden hebt, zonder dat je
meteen zelf in een geruite broek gaat lopen of een Mercedes koopt, is voor veel mensen
niet goed denkbaar.
Praten over, is voor hen meteen méé-doen.
Een van hen zijn.
Dat hoeft niet.
Met een Golfer is heel goed te praten over het aantal putjes in zijn bal, de prijs van
zo’n broek, of over zijn andere handicaps.
Zonder meteen met hem mee te hoeven lopen over zo’n Fairway.
Het
Propellermodel
De hierboven behandelde
grensverleggende stappen staan bekend als het propellermodel.
Een propeller met vier bladen: 1. terug, 2. naar onder, 3. vooruit en 4. naar boven.
Met per blad drie fasen: 1. Los, 2. Lost en 3. Landen.
Eerst los
Los van het nu.
Van het project.
Van wat ter zake is.
Vervolgens daar net zo lang mee doorgaan tot je Lost bent.
Dat iedere band met het heden, het werk of de realiteit zoek is.
Dan ben je pas ver genoeg en kan je de landing inzetten.
Terug naar de Praktijk, het Werk, het Project, het Nut en het Nu.
Landen.
Weer thuis.
Even écht weggeweest.
Amsterdam, 2003 - 2010
Paul Valens