pen

H A R M O N I E & C O N F L I C T

penenerzijds.jpg (38211 bytes) penanderzijds.jpg (37821 bytes)

Werknemers tegen elkaar

Jan Pen gaf in Groningen Economie aan juristen, en Openbare Financiën aan economen. Zijn colleges waren mijn eerste academische ervaringen in de klassieke zin van het woord: twaalf man, een jaar lang. Een soort van debat, met een thema en een inleiding. Van een handgeschreven briefje.

Grote bedrijven tegen kleine

Als je tentamen wilde doen, kon dat direct. “Spring maar achterop” zei hij eens tot een jurist. En het tentamen vond fietsend naar Helpman plaats. Hij moet haast wel geslaagd geweest zijn.

Speculanten tegen pubiek

Mijn tentamen eindigde na twintig minuten. “Mag ik uw tentamenbriefje? ... Tien?” “Nou...” zei ik, “...een tien….? Ach…” Hij bleek de datum te bedoelen: 8 juni 1971. Een acht. En of ik interesse had in een baan bij Financiën. Dan kon hij wel even bellen. Dat had ik wel, maar was inmiddels al aangenomen bij Twijnstra en Gudde. En Deventer vond ik minder ver dan Den Haag.

Pressiegroepen tegen de schatkist

Later bleek het om “Het klasje” van Duisenberg te gaan. Met Koopmans, Le Blanc en Wellink. En bleek Engelfriet hetzelfde te doen voor Aegon, met studenten uit Rotterdam. Headhunters avant la lettre. Mijn TG lijn was overigens ook al via de faculteit gegaan. Jan van den Tol in samenspel met Paul Dekker.

De landbouw tegen de anderen

Pen zocht graag de andere kant van elk thema op. Voor exporteurs sprak hij over de nadelen van export. Op een vakbondbijeenkomst over de voordelen van werkgevers. Pen loste niks op, maar maakte veel zichtbaar.

Managers tegen de samenleving

Tegenstellingen blijven, maar zien er wel telkens anders uit. Een minister was in zijn denken geen actiegroep. Een bewindspersoon is niet voor het onderwijs, of de landbouw, maar van Defensie en Economische zaken. Hij moet in gesprek kunnen raken en blijven, met zowel voor- als tegenstanders. En zijn ambtenaren met hem. LNV is niet langer de helpdesk van de boeren. EZ nog steeds wel die van de grote bedrijven. Niet Pen-proof.

Ondernemers tegen technici

Pen zocht ook graag de leuke kant van een thema op. Zijn dramatische beschouwingen over inkomensverdelingen werden nooit depri. Als een antropoloog of etholoog beschreef hij twinkelend, en zonder morele oordelen.

De harmonie van de groei

Humor blijkt niet alleen op straat te liggen, maar ook in de economie.

Waarin een saai vak leuk kan zijn.

En een leuke man: groots.

Amsterdam, 15 februari 2010

Paul Valens