UITWISSELING VAN INZICHTEN
James Kennedy is hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de UVA. Zijn vader had een
Schotse-Ierse achtergrond. Zijn moeder een Rotterdamse. Hij groeide op in Orange City,
ergens links van Chicago, genoemd naar Willem III van Oranje. Hij is getrouwd met Simone
Doornbos, raadslid voor de ChristenUnie in Amersfoort.
Een van de opvattingen van Kennedy over Nederlanders is, dat ze niet goed kunnen
debatteren. Nederlanders zouden minder goed zijn in het uitwisselen van inzichten. En een
fascinatie hebben voor overtuigen. De verzuilde geschiedenis van Nederland zou daar een
van de oorzaken van kunnen zijn.
Voor mij was de stelling van Kennedy een eyeopener. Verzuild Nederland heb ik nog goed
gekend. Daar werd binnen de zuil niet overlegd, maar opgelegd. En tussen de zuilen was er
geen debat. Men liet elkaar in elkaars waarde. Iets wat we tegenwoordig respect zouden
noemen. Maar eigenlijk was het een wapenstilstand. Een vorm van berusting. Als jij mij
vrij laat in mijn zuil, mag jij in jouw zuil je gang gaan. Interesse over en weer in
elkaars zuil was er niet, en werd niet bevorderd. Gehoorzaamheid binnen de zuil werd zeer
op prijs gesteld.
In een Nederlands debat is het ook heel gewoon dat bij elke mening een oplossing moet
worden gegeven. Er wordt resultaatgericht gedebatteerd. Ook een gedeeltelijke herziening
van de eigen mening wordt niet als sterk gezien. We hebben een allergie voor compromissen.
In bedrijven in Nederland wordt strategieontwikkeling dan ook niet graag verward met een
uitwisseling van inzichten. Maar eerder met het ontwikkelen van een marsorder, die
vervolgens loyaal gevolgd moet worden.
Kennedy kon wel eens een goed punt te pakken hebben.
Amsterdam 29 januari 2010
Paul Valens
|