DE IDEALE STRATEEG

(2.0 19 juni 2004)

HUISELIJK

'De Ideale Moslimman' van Muhammed Ali Al-Hashimi is een huiselijk boek.

Veel gezelliger dan bijvoorbeeld de Koran.

Of de Institutie van Calvijn.

Calvijn gebruikt ruwe, verwijtende taal.

En de Koran is wel erg streng.

En zo weinig verhalend.

Hashimi is humaner.

Strategischer zou je kunnen zeggen.

Zorgzamer.

Hoewel een Ideale Strateeg in mijn ogen op onderdelen net even anders is.

FRISSE IDEEËN

De Ideale Moslimman is fris gewassen, heeft een verzorgd gebit en draagt schone kleren.

Hij verzorgt zich goed.

Een eis die ook aan de Ideale Strateeg zou willen stellen.

Hij gebruikt geen grove woorden en schreeuwt niet.

Ook niet als hij geërgerd is.

Prima, lijkt me.

De Moslim moet, zolang hij leeft, kennis zoeken.

Zeer toepasselijk voor een strateeg.

Kennis veroudert snel.

Hoe meer je opnieuw onderzoekt, hoe frisser je ideeën blijven.

Hoe minder het risico van versleten vooroordelen.

'De wijze Moslim beperkt zich niet alleen tot zijn eigen gebied,

maar stelt zich ook open om over andere gebieden iets te leren....

Op deze manier doet hij een beetje kennis op over heel veel dingen,

hetgeen zijn geest verrijkt en zijn horizon verbreedt....

Hij vergeet niet aandacht te besteden aan vreemde talen.....

zodat hij weet wat er rondom hem gebeurt.....'

FAMILIE

Ouders zijn voor de Moslimman erg belangrijk.

Waarbij de Moeder belangrijker blijkt dan de Vader!

Voor mij een verrassing:

"O boodschapper van Allah, wie van de mensen verdient mijn gezelschap het meest?"

Hij zei: "Je moeder."

De man vroeg: "En wie dan?"

De Profeet zei: "Je moeder."

De man vroeg: "En wie dan?"

De Profeet zei: "Je moeder."

De man vroeg: "En wie dan?"

Hij zei: "Dan je vader."

Een wijze les voor strategen, lijkt me.

Je ouders, en vooral je moeder hebben je meer beïnvloed dan je VWO, je MBA en je partner.

Daar regelmatig bij stil staan en de relatie met hen een hoge prioriteit geven is essentieel voor een strateeg.

Om geld geeft de Ideale Moslimman niet veel:

"Jij en je rijkdom zijn voor je vader".

En verder:

" Geld dat je uitgeeft voor Allah,

Geld dat je uitgeeft om een slaaf te bevrijden,

Geld dat je geeft als aalmoes aan de armen en

Geld wat je voor je gezin uitgeeft....

De grootste beloning wordt verkregen voor het uitgeven voor je gezin".

STRATEGISCHE VRAAGSTUKKEN

De vrouw van de Moslim wordt behandeld als een strategisch vraagstuk:

"Behandel vrouwen vriendelijk, want ze zijn geschapen van een rib.

Het gedeelte wat het meest buigbaar is, is de top.

Als je het probeert recht te maken dan zal het breken en als je het met rust laat, zal het gebogen blijven.....

Als jij je verheugt in haar, doe het dan ondanks haar kromheid.....

Ze zal niet consequent blijven op de manier die haar man wenst,

maar de moslimechtgenoot moet begrijpen dat dit haar natuur is,

de manier waarop ze geschapen is..."

VISIEONTWIKKELING

Een strategisch vraagstuk los je niet 'op'.

Iets '' oplossen' kan je alleen in operationele situaties.

Aan strategische vragen kan je slechts werken.

In de hoop dat ze er ooit anders uit gaan zien.

Visieontwikkeling heet dat.

Strategische vragen operationeel aanpakken geeft Bush-achtige problemen.

Dan heb je pas echt een probleem.

ZACHTE HUMOR EN SPEELSHEID

Overigens geldt dat een goede strategie in het omgaan met Bush erg lijkt op de aanbevolen houding van de Moslimman naar zijn vrouw:

"...in een raamwerk van barmhartigheid en medelijden....

Zelfs als zij niet van hen houden.....

Zodat zijn ergernis gesust wordt en de hekel die hij aan zijn vrouw heeft minder wordt....

Zijn gezinnen alleen maar gebouwd op liefde?

Waar is je achting en je zorg?....

De ware moslim bezit genoeg ridderlijkheid, nobelheid, hoffelijkheid, geduld en vrijgevigheid en is sterk genoeg van karakter, om in het contact met haar boven de afkeer van zijn vrouw te kunnen staan.....

De ware moslim weet, hoe hij lief moet hebben en hoe hij moet haten.

Liefde maakt hem niet blind,

noch gaat hij in de richting van uitersten zoals afkeer en haat,

maar in beide gevallen is zijn houding bescheiden

en in evenwicht.

De gewetensvolle moslim...... kruidt hun dagelijks leven met een zachte humor en van tijd tot tijd met speelsheid"

Adviezen die voor een strateeg zeer van nut zijn in zijn contacten met bazen, bovenbazen, collega's, medewerkers, klanten, toeleveranciers, concurrenten en docenten.

GENERAL MANAGERS

Strategen dienen altijd vanuit General Managementperspectief te werken.

Strategie is immers bij uitstek het domein waar alle ondernemingsaspecten bij elkaar komen.

De Moslimman kent iets soortgelijks.

Alleen bij hem heet een General Manager: een Herder:

"Ieder van jullie is een herder en ieder van jullie is verantwoordelijk voor zijn kudde.

De leider is een herder en is verantwoordelijk voor zijn kudde;

Een man is de herder van zijn gezin en is verantwoordelijk voor zijn kudde;

Een vrouw is een herderin in het huis van haar man en verantwoordelijk voor haar kudde;

De dienaar is de herder van zijn meesters vermogen en is verantwoordelijk ervoor.

Ieder van jullie is een herder en verantwoordelijk voor zijn kudde."

Hoewel in deze teksten het woord 'kudde' gebruikt wordt, worden duidelijk personen bedoeld. Moslimmannen denken sterk in personen en minder in territoria.

Hij leidt niet zijn afdeling (een soort van domein met een hek erom heen) maar zijn mensen.

Waar zijn mensen ook gaan en staan.

Ook als hij ze niet ziet.

Een bij uitstek strategisch gedachte: niet primair denken in budgetten, vraagstukken en territoria, maar op de eerste plaats in personen.

En dan pas getallen, problemen en marktaandelen.

MEER DAN ÉÉN ZAAK

De Ideale Moslimman wordt overigens geacht zich nooit te lang aan één zaak te wijden.

Ook niet alleen aan gebed:

"Heb ik niet gehoord dat je alle dagen vast en alle nachten opstaat om te bidden?"

Hij zei:

"Dat is waar boodschapper van Allah".

De Profeet zei tegen hem:
"Doe dat niet."

Vast, en verbreek je vasten,

Slaap, en sta op.

Want je lichaam heeft een recht op je,

Je ogen hebben recht op je,

Je vrouw heeft recht op je,

En je bezoekers hebben recht op je."

Een strateeg is in staat zijn om in bovenstaande zinnen lezen en daarbij de woorden 'vasten' en 'bidden' te vervangen door: 'werken'.

En eerst je gezin,

en dan pas je werk.

WERK EN PRIVÉ

Op een ander plek zien we nog een mooi staaltje van vermenging van zakelijk en privé leven.

"De Profeet kwam naar buiten, terwijl hij Al-Hasan of Al-Hoesain droeg

en toen hij het gebed moest leiden, zette hij het kind op de grond en begon te bidden.

Hij boog naar voren en bleef een hele tijd in deze positie.

Ik richtte mijn hoofd op en zag het kind op zijn rug,

dus hervatte ik mijn buiging.

Toen het gebed ten einde was zeiden de mensen:

"O Boodschapper van Allah, je bleef zo lange tijd gebogen".

Hij zij:

"Mijn kleinkind was op mijn rug aan het rijden

en ik wou het niet storen totdat het genoeg ervan had".

KARL LAGERFELD

Na een uitgebreide behandeling van allerlei familiezaken,

gaat de Ideale Moslimman nog steeds niet aan het Werk.

Eerst zijn daar nog de vrienden.

De Zaak wacht wel.

Een belangrijke strategische eigenschap: relativeer je werk en je bedrijf.

Een Ideale Strateeg in dit opzicht is modekoning Karl Lagerfeld

De kleine Karl woonde in Hamburg als negenjarig kind van een conservenfabrikant en een niet doorsnee moeder.

Karl wilde toen al naar Parijs om in de mode te komen.

Zijn moeder nam deze wens zeer strategisch op en zei dat Karl dan eerst Frans moest leren, omdat ze in Parijs Frans spreken.

Op zijn elfde sprak Karl vloeiend Frans.

De niet doorsnee moeder pakte Karl vervolgens op zijn dertiende op en samen gingen ze naar Parijs.

Vader in de conserven achterlatend.

Op zijn zestiende begon Karl bij Balmain.

En op zijn achttiende had hij zijn eerste show.

Hij is nu 67 en nog steeds erg in de mode.

En geeft graag interviews.

Op de vraag wat hij dacht van zijn collega topontwerpers, antwoordde Lagerfeld iets in de geest van: 'prima jongens allemaal, maar ze nemen hun vak wel erg serieus':

"Es sind doch nur Kleider!"

("Het zijn maar kleren!")

Een man wiens leven zo volledig in het teken van de mode staat, en die dat vak dan nog zo kan relativeren: een Ideale Moslimman!

En een Ideale Strateeg.

En wat een moeder.

GRENSMANAGEMENT

Zo behandelt Al-Hashimi allerlei nuttige zaken waar een strateeg zijn voordeel mee kan doen.

Maar op het punt van grensmanagement wijken wij graag af.

De moslimman houdt zich zeer strak aan door anderen vastgestelde grenzen, en daar voelt de ideale strateeg zich veel vrijer.

Een strateeg is altijd met grenzen bezig: grenzen stellen, verleggen, doorbreken, volgen, verkennen.

Strategisch management is grensmanagement.

De tijdhorizonnen bij Strategisch denken zijn ruim: je houdt rekening met allerlei vormen van verleden en met allerlei vormen van toekomst.

Van ijstijden, eeuwen, jaren, weken en uren terug, tot jaren en eeuwen in de toekomst. Milieuvraagstukken hebben ultralange horizonnen.

Politiek-Bestuurlijke soms ultrakorte, maar soms ook veel langere.

Geografische horizonnen zijn bij Strategische Analyses ook veel ruimer dan je eigen territorium.

In je denken moet je je gemakkelijk landelijk, internationaal en mondiaal kunnen verplaatsen.

Minister Veerman leest niet voor niets naaste het Reformatorisch Dagblad ook le Monde en Die Welt.

ONTBINDEN IN ACTOREN

Een strateeg denkt sterk persoonlijk.

En wel letterlijk: in personen.

Verhofstadt, Blair, Wijers, Van Wijk.

Hij is geïnteresseerd in hun netwerken en wijzen van denken.

Via het denken in personen verhoogd hij zijn voorspellend vermogen.

Zij het dat 'voorspellingen' altijd hypothesen blijven.

De Moslimman denkt ook sterk in netwerken van personen.

Een belangrijke strategische eigenschap.

"Vraag niet naar de man, maar vraag naar zijn vriend, want ieder persoon wordt door zij vriend beïnvloed".

"De beste soort goedheid is dat een man moet blijven omgaan met, en respect hebben voor de vriend van zijn vader."

BELANGSTELLING EN LIEFDE

Een strateeg kan zich gemakkelijk in anderen verplaatsen.

Hij tracht niet de wereld naar zijn hand te zetten, maar heeft oog voor wat andersdenkenden willen.

Hij wil invloed hebben, maar nooit domineren.

Hij zorgt dat anderen ook invloed hebben en evenmin domineren.

Een strateeg doet er toe, maar laat anderen er ook toe doen.

Hij legt zijn ambities niet aan anderen op, maar brengt ze wel in.

Met belangstelling en liefde neemt hij kennis van de idealen van anderen.

Een strateeg houdt altijd rekening met zaken die hij niet (zeker) weet en waar hij niet over gaat.

Een strategische gedachte is bijvoorbeeld: "Is wat ik doe in de geest van de voorzitter?"

Hetzelfde geldt voor: "Hoe zouden Fransen hier over denken?".

Het gaat dus altijd om hypothesen.

Kunnen denken in Hypothesen is dus een belangrijke strategische competentie.

Een strateeg is creatief.

Hij weet in onmogelijke situaties niettemin met aanvaardbare, gedurfde oplossingen te komen.

Hij heeft lef.

Ook het lef om zijn eigen standpunten te wijzigen.

En de moed om constructief zaken bij hoger geplaatsten aan de orde te stellen.

Strategisch denken is geen meelopen of meesleuren.

Het is een eindje met anderen oplopen.

Tot op zekere hoogte.

DE IDEALE STRATEEG

De Ideale Strateeg denkt niet:

            "Hoe krijg ik mijn zin?"

            "Hoe kom ik aan de top?"

            Of:

            "Hoe doe ik het zo, dat ze het niet merken?"

Hij werkt open,

Gericht op een gezamenlijke visieontwikkeling,

Met een externe oriëntatie

Met constructieve interacties als doel.

Thuis, onder vrienden, in zijn woonplaats en op het werk.

Als een soort Ideale Moslimman.

Maar dan net even anders.

__________________________________________________________

De Ideale Moslimman is voor 15 euro te koop bij Moslimmedia elke dinsdag op de ten Katemarkt in Amsterdam, of via www.moslimmedia.com