SAAIE RIJTJES

(Onderzoekje i.v.m. het symposium over onveranderbaarheid)

Een misterieuze liefde

Er is in mijn leven weinig onveranderbaar gebleken:

mijn liefde voor rijtjes en lijstjes is daar één van.

Toen ik twaalf was hield ik een schrift bij, waarin ik per pianoconcert de solist noteerde.

Zo leerde ik dat Brendel veel Mozart deed, maar nooit Chopin.

Rubinstein bleek een alleseter.

Het tweede pianoconcert van Tsjaikowsky werd zelden uitgevoerd,

net als het eerste van Saint Saens en het vierde van Rachmaninoff.

En ik verbeeldde me dat ik aan deze kennis veel had.

Ik wist alleen nog niet waarom.

Foucault

Foucault is een bij velen in onmin gevallen filosoof,

maar bij mij staat hij nog altijd hoog genoteerd:

Hij gaf me een alibi voor het nut van rijtjes:

Wat eerst genoemd wordt is belangrijker, dan wat later komt.

En als volgordes in de tijd wijzigen, geeft dat een verandering aan.

Meestal een cultuurverandering.

Ook in bedrijven.

Een onderneming waar eerst de omzet en dan pas de winst wordt genoemd,

kent een ander cultuur dan waar dat omgekeerd is.

Schools

Fransen zijn ook dol op rijtjes en vergelijken.

Behalve een rapportcijfer per vak, geven de Fransen ook je rangnummer per vak aan.

Een acht voor geschiedenis, met een rangnummer vijf,

is relatief minder waard dan een zeven voor wiskunde met rangnummer twee.

Ondenkbaar in Nederland.

Ooit ben ik wel eens de beste van de klas geweest.

In godsdienst geloof ik.

Toen ik weer eens was blijven zitten.

De prijs was een boek over de zuidpool.

Wat mijn liefde voor buitenlanden sterk aanwakkerde.

Het blijven Locals

Het symposium over onveranderbaarheid was voor mij een mooi alibi om weer eens naar de Moeder Aller Rijtjes te kijken:

de Fortune Top 100.

Dat had ik allang niet meer gedaan.

Gelukkig maar, want anders zouden mij minder dingen opgevallen zijn.

Na lange tijd ergens weer terug komen is een garantie voor nieuwe inzichten.

Het eerste wat mij - opnieuw - trof, was het lokale Amerikaanse karakter van de lijst.

"De" Fortune 500 is een binnenlandse aangelegenheid.

Onveranderd.

Er is wel een Global list, maar die wordt aangeboden als een specialité.

Amerikanen blijven primair Locals.

Saai

Het tweede wat opvalt, zijn een aantal saaie topspelers:

twee generaals en een hoop olie.

General Motors, General Electric, en Exxon Mobil.

Al jaren zitten ze onveranderd in de top.

Van de grafiek van GM zie in eerste instantie niet eens dat het een grafiek is.

Zo lang, zo monotoon in de buurt van de eerste plaats.

(1955-2003, 1 is boven, 500 is onder)

Er is vernieuwing

Helaas blijkt er wel degelijk vernieuwing te zijn.

En wel in soorten.

MSD (van Bolkensteins "Beste Els") is een mooi voorbeeld van een bijna bezadigde ontwikkeling:

HP heeft een iets ander tempo:

En Dell blijkt dan ineens veel spontaner en jeugdiger.

Bijna speels:

Nieuwkomers vallen uit de lucht

Een derde opvallend punt is de indruk die gewekt wordt dat nieuwkomers uit de lucht komen vallen.

Zó bestonden ze nog niet, en zo inéens zitten ze in de top.

Uit het niets, lijkt het wel.

Dat geeft ook heel aparte grafieken:

De Cokes

De Cokes bieden eindelijk het wedstrijdelement dat je in dit soort van rijtjes zoekt.

Heel mooi zie je hoe Pepsi Coca Cola uitdaagt en langszij komt:

Klasgenoten

Lodewijk de Vink viel in onze klas vooral op in sport.

En omdat hij zo aardig was.

Hij is - voor zover ik weet - de enige klasgenoot die de Fortune 500 gehaald heeft.

Als voorzitter bracht hij Warner-Lambert tot de 139ste plaats in 2000.

En nam toen afscheid.

Bij Jord Kelder staat hij sindsdien in de buurt van nummer 40.

Uitglijders missen

Mooie uitglijders biedt de Fortune 500 heel weinig.

Geen langzaam wegzakkende oude dames die als ondergaande zonnen langzaam verbleken.

Ook het aantal Icarussen is klein.

Geen neerstortende overmoedige waaghalzen.

Een wereld vol stabiliteit

Fortune leert dat de wereld vol is van stabiliteit.

Amerikanen blijven op hun binnenland gericht.

Dinosaurussen kunnen jarenlang overleven.

Een topper wordt "ineens" als star geboren.

Sommige hobby's blijven je een leven lang boeien.

Alleen je denkbeelden willen nog wel eens veranderen.

Daar zou eens iets aan gedaan moeten worden.

Amsterdam, 28 december 2005