douma

IJ S C O M A N N E N

Het drama van de hypothesen

Omdat strategisch denken over het managen van onzekerheden gaat is bij een strategische analyse nooit iets zeker.

Hoogstens wordt iets voor zeker aangenomen.

Maar dat is dan een bewuste daad, waarbij men goed beseft dat het niet zo hoeft te zijn.

Op elk moment kan op aannames teruggeschakeld worden.

Dit geldt ook voor deze teksten, die één grote best guess zijn, en dat zelfs soms niet.

Dat opent het drama van de hypothesen.

Sytse Douma

Sytse Douma was in Tilburg gewend in zijn college met de volgende hypothese te werken:

'Stel, op het strand staat om de vijftig meter een ijscoman'.

Dat ging jarenlang goed, tot een student antwoordde: 'Dat is niet zo!'

Sytse startte toen nog een keer van voren af aan, en bouwde het beeld opnieuw op.

'Stel je voor: een strand, en een warme dag en veel mensen en een ijscoman, met zo'n bel,

en vijftig meter verderop nog een, en zo om de vijftig meter een ijscoman'.

'Niet waar', bleef de student volhouden.

Toen ging Sytse maar gewoon door.

Maar de student haakte af: "Wat een onzin!"

Een fatale minderheid

Er zijn mensen die niet in hypothesen kunnen denken.

Ik schat 10 à 20 %.

Als je in het bijzijn van die mensen een veronderstelling uitspreekt gebeuren er twee dingen.

1 Alles wat de spreker nu verder zegt wordt in een map: 'onzin' opgeslagen, ook zinnige dingen.

2 Verder wordt de spreker zelf opgeslagen in een map: 'niet te vertrouwen'.

Het stellen van hypothesen vergroot de afstand tot een wezenlijk deel van de betrokkenen.

De kunst van strategieontwikkeling is dus hoe onzekerheden te bewerken, zonder dat mensen afhaken of wantrouwend worden.

Strategie een slechte naam?

Is dit de reden dat strategie ook een slechte naam heeft?

Gelijk gesteld wordt met sluw, berekenend, manipuleren en achterbaks?

Lijkt me een bruikbare hypothese.

Zij het ook een softe.

Amsterdam, 14 februari 2010 / 1999

Paul Valens